Kwaliteit als prominent onderdeel van de managementcursus FMLS

De Federatie Medisch Laboratoriumspecialismen (FMLS) heeft de Academie gevraagd een kwaliteitsmodule te ontwikkelen ter aanvulling op het bestaande managementprogramma voor aios. Dit najaar gaat de eerste groep van start met de uitgebreide cursus. Henk Ruven, voorzitter van de werkgroep managementcursus FMLS, vertelt waarom kwaliteit in relatie tot management en organisatie een belangrijke aanvulling vormt binnen de opleiding voor aios FMLS.

Waarom een kwaliteitsmodule in de managementcursus?

De primaire reden dat we een blok hebben toegevoegd, is dat we merkten dat er een behoefte bij de aios, bij de cursisten bestond om echt meer over kwaliteitsmanagement te weten. We zien dat alles wat met kwaliteit, met accreditatie, certificering te maken heeft zeker ook in de laboratoriumspecialismen over de gehele linie steeds belangrijker wordt. Kwaliteit is in toenemende mate een strategisch beleidsinstrument. Het gaat er als laboratorium niet alleen om om er voor te zorgen dat je goede diensten levert. Je bent integraal onderdeel van het grotere geheel van de medische zorg. Dat was de reden om te zeggen: we gaan een kwaliteitsmodule opzetten. De reden om dit weer met de AMS te doen is vanwege de zeer goede contacten, dat er heel goed geluisterd wordt naar de klant en dat de Academie een enorm netwerk van docenten en trainers heeft.
We hebben relatief snel, binnen een jaar , de module vormgegeven met drie beroepsgroepen en dat is fantastisch! De vorm is op dezelfde leest geschoeid als de rest van het programma: in de cursus komen alleen de echt belangrijke dingen ter sprake en het moet optimaal aansluiten bij de leerdoelen en het curriculum van de laboratoriumspecialist in opleiding.
Kwaliteitsmanagement is voor alle laboratoriumspecialisten sinds jaar en dag een integraal onderdeel van de dagelijkse werkzaamheden. Wat betreft de klinische chemie: iedereen kan een ‘lab resultaat’ genereren. Het gaat er echter om dat de juiste waarde gemeten wordt, dat precies duidelijk is wat het betekent. Daar komt heel veel kwaliteitsborging bij kijken: op het analytisch vlak, maar ook op het vastleggen en borgen van procedures. Een aparte module maken is feitelijk gedaan om ervoor te zorgen dat laboratoriumspecialisten de aspecten die aan het managen van kwaliteit zitten ten minste een keer tijdens hun opleiding in een kader aangeboden krijgen en hier met elkaar over praten. In de cursus worden een aantal onderwerpen goed uitgediept door experts op dat gebied. Ook de elementen die nodig zijn om na je opleiding in een organisatie te werken in een leidinggevende positie worden behandeld. Dat zijn mogelijk elementen die tijdens de opleiding zelf nog niet echt noodzakelijk waren maar daarna zeker wel.

Ontwikkelingen in de zorg en de laboratoriumspecialismen in het bijzonder:

Landelijke ontwikkelingen spelen een grote rol. Wat zijn de ontwikkelingen, wat zijn de trends, hoe kun je daar als labspecialist op anticiperen, hoe ga je daarmee om? Heel belangrijk zijn de voorbeelden uit de praktijk die de cursist te horen krijgt. Niet om alles uit den treure te behandelen maar om een indruk te geven van wat er speelt. Eigenlijk zit de hele cursus zo in elkaar: het aanstippen van de onderwerpen die van belang zijn om bewustwording bij de cursist te creeren. Voor de cursisten zijn dat de goede startpunten om zich na de cursus verder te verdiepen en te ontwikkelen.
Laboratoria zijn onderdelen van ziekenhuizen of zelfstandige organisaties die te maken hebben met samenwerkingsverbanden en fusies. Aan de andere kant is er sprake van zeer snelle technische ontwikkelingen in het vakgebied. Wat veel mensen zich niet realiseren is dat door specialisten een continue vraag naar betere en nieuwe bepalingen neergelegd wordt bij de laboratoriumspecialismen. Beleid, management en kwaliteit zijn dus volledig met elkaar verweven.

Competentie ontwikkeling bij aios FMLS

Van belang voor een succesvolle toekomst zijn feitelijk de competenties die ook van artsen gevraagd worden: de opleiding sluit aan op het Canmeds model, de 7 competenties van de medisch specialist. Samenwerken en communicatieve vaardigheden worden steeds belangrijker. Verder zullen we een voortschrijdende, verdere specialisatie van laboratoriumspecialisten zien. In de toekomst zullen laboratoriumspecialisten steeds meer gespecialiseerd zijn in een klein onderdeel van de laboratoriumdiagnostiek. Dat kan vakinhoudelijk zijn (bijv. op het gebied van diagnostiek bij erfelijke vormen van diabetes) , waarbij deze expertise zich landelijk of zelfs daarbuiten uitstrekt. Anderen zullen weer een enorme expertise hebben op het gebied van kwaliteitsmanagement en organisatorische vaardigheden. Samenwerking, netwerkvorming en fusies zullen leiden tot grotere organisaties met meerdere klinisch chemici die zich verder specialiseren. Op die manier ontstaat een diversificatie van expertise binnen het specialisme.
De huidige aios zijn vaardige en kundige mensen met vrijwel allemaal een indrukwekkend promotietraject achter de rug. Qua wetenschappelijk onderzoek, kennis en intelligentie zijn het stuk voor stuk absolute toppers. Ze weten heel goed wat ze willen en zijn zich bewust van de veranderende professionele omgeving en de balans tussen werk en prive. Zoals je bij aios in andere medische specialismen ziet, kiezen ze er niet voor om 55 uur per week te gaan werken, maar kiezen ze bewust voor een gezin en om er misschien een keer een half jaar tussenuit te gaan. Een goede ontwikkeling voor de Nederlandse gezondheidszorg.

Tip voor de huidige generatie aios

Het is belangrijk dat je als aios de tijd neemt om over je eigen toekomst na te denken en hoe je deze wilt invullen. En dan echt niet alleen werk. Wat vind je leuk om te doen, waar krijg je nou echt een goed gevoel van?
Wat we de aios ook hopen te leren in de managementcursus: naast de vakinhoudelijke kennis zijn er veel andere competenties en vaardigheden van belang om van waarde te kunnen zijn in een organisatie. Leren samenwerken, communiceren en je ogen en oren openhouden voor wat er wel of juist niet gezegd wordt. Concentreer je dus niet alleen op de vakinhoudelijke kant.
Ik ben blij dat er onder de opleiders draagvlak bestaat voor deze opleiding en ook voor het derde blok dat de werktitel ‘Managen van kwaliteit’ heeft. Het is ook goed dat de opleiders betrokken zijn en kritisch mee blijven kijken naar de waarde van het programma in ruil voor de investering. Het wordt ook gewaardeerd dat de opleiding vanuit de beroepsverenigingen zelf georganiseerd wordt. Dat geeft vertrouwen in de kwaliteit. Essentieel daarin is dat na elke cursus grondig geevalueerd wordt. Zowel door cursisten als achteraf met de werkgroep. Het is een cyclisch proces waardoor je de kwaliteit krijgt die we willen bieden.

Heeft u interesse in de FMLS cursus of vragen over cursusontwikkeling? Neem dan contact met ons op.